حقوق مستأجر و مالک در قوانین ایران؛ از ودیعه و تعمیرات تا تخلیه ملک
حقوق مستأجر و مالک در قوانین ایران چیست؟
قرارداد اجاره رابطهای حقوقی میان مالک یا موجر و مستأجر ایجاد میکند. مالک، منافع ملک را برای مدت معینی در اختیار مستأجر قرار میدهد و مستأجر نیز در مقابل، مبلغی را به عنوان اجارهبها پرداخت میکند.
ماده ۴۶۶ قانون مدنی، اجاره را قراردادی میداند که براساس آن مستأجر مالک منافع مورد اجاره میشود. به بیان ساده، مستأجر مالک خانه یا مغازه نیست، اما در مدت قرارداد حق استفاده از آن را دارد.
این حق استفاده به معنای اختیار مطلق نیست. مستأجر باید ملک را مطابق قرارداد و به شکل متعارف استفاده کند. مالک نیز نمیتواند پس از تحویل ملک، بدون دلیل قانونی در استفاده مستأجر دخالت کند.
قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال ۱۳۷۶ نیز اعلام کرده است که قراردادهای اجاره اماکن مسکونی، تجاری و سایر ساختمانها تابع قانون مدنی، مقررات این قانون و شروطی است که میان طرفین تعیین شده است. بنابراین متن قرارداد اجاره نقش بسیار مهمی در تعیین حقوق و وظایف دو طرف دارد.
مهمترین قوانین مربوط به اجاره ملک در ایران
روابط مالک و مستأجر ممکن است تحت تاثیر چند قانون قرار گیرد. مهمترین آنها عبارتاند از:
قانون مدنی
قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶
قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۶۲
قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶
قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجارهبها مصوب ۱۴۰۳
شروط درجشده در قرارداد اجاره
تاریخ تنظیم قرارداد و نوع کاربری ملک میتواند مشخص کند کدام قانون بر رابطه طرفین حاکم است. برای مثال، بعضی از اجارههای تجاری قدیمی ممکن است همچنان مشمول قانون سال ۱۳۵۶ و مقررات حق کسب و پیشه باشند، در حالی که بیشتر قراردادهای مسکونی جدید تابع قانون مدنی و قانون سال ۱۳۷۶ هستند. قانون سال ۱۳۷۶ نیز اجارههای منعقدشده پیش از تصویب خود را از شمول مقرراتش مستثنا کرده است.
شرایط قانونی تنظیم قرارداد اجاره
یکی از مهمترین اقدامات برای حفظ حقوق مالک و مستأجر، تنظیم یک قرارداد دقیق و قابل استناد است.
مشخص بودن مدت اجاره
براساس ماده ۴۶۸ قانون مدنی، مدت اجاره باید مشخص باشد و در غیر این صورت، اجاره باطل است. تاریخ شروع و پایان قرارداد باید به صورت دقیق نوشته شود.
نوشتن عباراتی مانند «تا زمانی که طرفین راضی باشند» یا «برای مدتی نامعلوم» میتواند اختلاف ایجاد کند. بهتر است تاریخ تحویل، تاریخ شروع اجاره و تاریخ پایان آن بهصورت جداگانه مشخص شوند.
مشخص بودن مبلغ اجاره و ودیعه
مبلغ اجاره ماهانه، مبلغ ودیعه یا قرضالحسنه، شیوه پرداخت و شماره حساب مالک باید در قرارداد نوشته شود.
مطابق اصلاح ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر در سال ۱۴۰۳، در قراردادهای اجاره باید مدت، مبلغ اجاره و مبلغ قرضالحسنه تصریح شود. قرارداد نیز باید در سامانههای ثبت الکترونیک اسناد یا سامانه ثبت معاملات املاک ثبت شده و پس از تایید موجر، مستأجر و دو شاهد، کد رهگیری دریافت شود.
مشخصات کامل ملک و طرفین
در قرارداد باید مشخصات مالک، مستأجر و ملک درج شود، از جمله:
نام و نام خانوادگی طرفین
شماره ملی
نشانی و شماره تماس
پلاک ثبتی یا اطلاعات سند
نشانی کامل ملک
متراژ و طبقه
تعداد اتاقها
پارکینگ و انباری
وسایل و تجهیزات موجود
نوع کاربری ملک
مشخص کردن وضعیت کنتورها، قبضها، شارژ ساختمان، کلیدها و تجهیزات موجود هنگام تحویل نیز اهمیت زیادی دارد.
حقوق مستأجر در برابر مالک
قانون برای مستأجر حقوقی در نظر گرفته است که مالک نمیتواند آنها را نادیده بگیرد.
حق تحویل گرفتن ملک قابل استفاده
مالک موظف است ملک را در شرایطی تحویل دهد که مستأجر بتواند استفاده موردنظر را از آن داشته باشد.
براساس مواد ۴۷۶ و ۴۷۷ قانون مدنی، موجر باید ملک را تحویل دهد و شرایط آن باید برای استفاده توافقشده مناسب باشد. اگر مالک از تحویل ملک خودداری کند، میتوان او را به تحویل اجبار کرد و اگر تحویل ممکن نباشد، مستأجر ممکن است حق فسخ داشته باشد.
برای مثال، اگر واحد مسکونی بدون آب، برق، سیستم گرمایش قابل استفاده یا امکان ورود تحویل شود، نمیتوان گفت مالک تعهد خود را بهطور کامل انجام داده است.
حق استفاده آرام و بدون مزاحمت
پس از تحویل ملک، مستأجر حق دارد در مدت قرارداد از آن استفاده کند. مالک نمیتواند بدون هماهنگی وارد ملک شود، قفل را تعویض کند، وسایل مستأجر را خارج کند یا با قطع آب و برق او را مجبور به تخلیه کند.
حتی اگر مستأجر اجارهبها را پرداخت نکرده باشد یا مدت اجاره تمام شده باشد، مالک باید از مسیر قانونی برای مطالبه اجاره یا تخلیه اقدام کند. اختلاف مالی مجوزی برای ورود خودسرانه یا ایجاد مزاحمت نیست.
حق برخورداری از تعمیرات اساسی
براساس ماده ۴۸۶ قانون مدنی، تعمیرات و هزینههایی که برای امکان استفاده از ملک لازم است، اصولا بر عهده مالک است، مگر آنکه در قرارداد شرط دیگری وجود داشته باشد یا عرف محل برخلاف آن باشد.
تعمیرات اساسی میتواند شامل موارد زیر باشد:
تعمیر جدی لولهکشی اصلی ساختمان
رفع خرابی موتورخانه
تعمیر سقف و رفع نم اساسی
تعمیر تاسیسات اصلی برق
تعمیر آسانسور از محل هزینههای مالکانه
رفع خرابی اساسی سیستم گرمایش
تعمیر مشکلات سازهای ساختمان
در مقابل، هزینههای جزئی ناشی از استفاده روزمره معمولا بر عهده مستأجر است؛ مگر آنکه در قرارداد به شکل دیگری توافق شده باشد.
حق فسخ در صورت وجود عیب مهم
اگر هنگام اجاره مشخص شود ملک دارای عیبی بوده که استفاده از آن را دشوار یا ناقص میکند، مستأجر ممکن است حق فسخ داشته باشد.
مواد ۴۷۸ تا ۴۸۱ قانون مدنی شرایط مربوط به عیب ملک را بیان کردهاند. اگر مالک عیب را بدون وارد شدن ضرر به مستأجر برطرف کند، ممکن است حق فسخ از بین برود. اما اگر ملک عملا غیرقابل استفاده شود و امکان رفع مشکل نیز وجود نداشته باشد، قرارداد میتواند نسبت به منفعت از بینرفته بیاثر شود.
حق دریافت مبلغ ودیعه
در پایان قرارداد و هنگام تخلیه، مستأجر حق دارد مبلغ ودیعه یا قرضالحسنه خود را پس بگیرد.
ماده ۴ قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶ مقرر کرده است که اگر مالک مبلغی به عنوان ودیعه، تضمین یا قرضالحسنه دریافت کرده باشد، تخلیه و تحویل ملک به مالک به بازگرداندن آن مبلغ یا سپردن آن به مرجع اجرا وابسته است.
بنابراین مالک نمیتواند هم ملک را تحویل بگیرد و هم بدون دلیل قانونی، تمام مبلغ ودیعه را نگه دارد.
آیا مالک میتواند خسارت را از ودیعه کم کند؟
مالک میتواند خسارت واقعی، اجارههای پرداختنشده یا بدهی قبوض را مطالبه کند، اما صرف ادعا برای برداشت دلخواه از ودیعه کافی نیست.
اگر تخلیه از مسیر قانونی انجام شود و مالک مدعی خسارت یا بدهی باشد، باید همزمان با سپردن مبلغ ودیعه، گواهی طرح دعوای مطالبه خسارت یا بدهی را ارائه کند. مرجع اجرا میتواند به میزان ادعای مطرحشده، بخشی از مبلغ را تا تعیین تکلیف دادگاه نگه دارد.
استهلاک عادی ملک با خسارت تفاوت دارد. برای نمونه، کهنه شدن رنگ دیوار پس از چند سال استفاده معمولی لزوما خسارت مستأجر محسوب نمیشود. اما شکستن در، تخریب کابینت، آسیب عمدی به تاسیسات یا تغییرات بدون اجازه ممکن است موجب مسئولیت مستأجر شود.
بهتر است هنگام تحویل اولیه و نهایی ملک، صورتجلسهای تنظیم و وضعیت بخشهای مختلف ثبت شود. تصاویر تاریخدار نیز میتوانند در اثبات وضعیت ملک مفید باشند.
وظایف و تعهدات مستأجر
مستأجر نیز در برابر حق استفاده از ملک، تکالیفی دارد.
پرداخت اجارهبها در موعد مقرر
مستأجر باید اجارهبها را در زمان تعیینشده در قرارداد پرداخت کند. ماده ۴۹۰ قانون مدنی، پرداخت مالالاجاره در موعد مقرر را از تعهدات مستأجر میداند.
بهتر است پرداخت اجاره از طریق انتقال بانکی یا روش قابل اثبات انجام شود. پرداخت نقدی بدون دریافت رسید، هدیهای ناخواسته به اختلافات آینده است.
در توضیحات انتقال وجه نیز میتوان عبارتی مانند «اجاره تیرماه واحد…» نوشت تا هدف پرداخت مشخص باشد.
استفاده متعارف از ملک
مستأجر باید از ملک به شکل متعارف استفاده کند و از انجام رفتارهایی که باعث خرابی یا کاهش ارزش آن میشود خودداری کند.
براساس قانون مدنی، اگر مستأجر در نگهداری ملک تعدی یا تفریط کند، ممکن است مسئول خسارت باشد و در برخی شرایط مالک حق فسخ قرارداد را پیدا کند.
رعایت کاربری تعیینشده
اگر ملک برای سکونت اجاره شده است، مستأجر نباید بدون رضایت مالک آن را به دفتر کار، کارگاه، انبار یا فعالیت تجاری تبدیل کند.
ماده ۴۹۲ قانون مدنی بیان میکند اگر مستأجر ملک را برخلاف مصرف تعیینشده استفاده کند و امکان جلوگیری از این کار وجود نداشته باشد، موجر ممکن است حق فسخ داشته باشد.
پرداخت هزینههای مصرفی
هزینه آب، برق، گاز، تلفن، اینترنت و شارژ مصرفی ساختمان معمولا بر عهده مستأجر است. با این حال، هزینههای اساسی ساختمان یا بدهیهایی که مربوط به پیش از شروع اجاره است، اصولا نباید به مستأجر جدید تحمیل شود.
برای جلوگیری از اختلاف، عدد کنتورها و وضعیت بدهی قبوض باید هنگام تحویل ثبت شود.
تحویل ملک در پایان مدت قرارداد
با پایان مدت اجاره، قرارداد اصولا خاتمه پیدا میکند و مستأجر باید ملک را تخلیه و تحویل دهد.
ماده ۴۹۴ قانون مدنی مقرر کرده است که عقد اجاره با پایان مدت خاتمه مییابد. اگر مستأجر بدون اجازه مالک همچنان ملک را در اختیار داشته باشد، مالک میتواند برای مدت تصرف، اجرتالمثل مطالبه کند؛ حتی اگر مستأجر عملا از ملک استفاده نکرده باشد.
البته تحویل ملک باید همزمان با تعیین تکلیف ودیعه انجام شود. هیچیک از طرفین نباید تحویل کلید یا بازپرداخت ودیعه را بدون دلیل قانونی به تعویق بیندازد.
تعمیرات خانه اجارهای بر عهده مالک است یا مستأجر؟
یکی از پرتکرارترین اختلافات اجاره، مسئولیت تعمیرات است.
بهطور کلی، تعمیرات اساسی و ضروری برای قابل استفاده بودن ملک بر عهده مالک است. تعمیرات جزئی و هزینههای ناشی از استفاده معمولی معمولا به مستأجر مربوط میشود. با این حال، متن قرارداد و عرف ساختمان نیز اهمیت دارد.
تعمیراتی که معمولا بر عهده مالک است
خرابی اصلی لولهها و تاسیسات
نم و رطوبت ناشی از مشکل ساختمان
تعمیرات اساسی موتورخانه
خرابی سازهای سقف یا دیوار
تعویض تجهیزات فرسودهای که بدون تقصیر مستأجر خراب شدهاند
تعمیرات اساسی آسانسور
ایرادات اصلی سیمکشی و انشعابات
هزینههایی که معمولا بر عهده مستأجر است
تعویض لامپ
رفع گرفتگی ناشی از استفاده نادرست
تعمیر جزئی شیرآلات
هزینه مصرفی سرویس تجهیزات
خسارت ناشی از بیاحتیاطی
هزینه قبوض و شارژ مصرفی
تعمیر وسایلی که مستأجر شخصا نصب کرده است
اگر مستأجر بدون اجازه مالک تعمیرات یا تغییراتی در ملک انجام دهد، براساس ماده ۵۰۲ قانون مدنی اصولا نمیتواند هزینه آن را از مالک مطالبه کند، مگر آنکه توافق یا مجوزی وجود داشته باشد.
بنابراین مستأجر بهتر است پیش از تعمیرات مهم، رضایت کتبی مالک را دریافت کند.
آیا مالک میتواند در مدت قرارداد مستأجر را بیرون کند؟
مالک نمیتواند صرفا به دلیل تغییر تصمیم، افزایش قیمت ملک یا پیدا کردن مستأجر با اجاره بیشتر، قرارداد معتبر را نادیده بگیرد.
تا زمانی که مدت اجاره پایان نیافته است، مستأجر حق استفاده از ملک را دارد، مگر اینکه یکی از شرایط قانونی یا قراردادی فسخ ایجاد شده باشد.
موارد احتمالی فسخ یا تخلیه پیش از پایان قرارداد میتواند شامل این موارد باشد:
نپرداختن اجارهبها طبق شرایط قرارداد
استفاده برخلاف کاربری
انتقال ملک به شخص دیگر برخلاف شرط قرارداد
ایجاد خسارت جدی
انجام فعالیت غیرقانونی
نقض شرط مهم قرارداد
وجود حق فسخ مشخص برای مالک
وجود هر تخلفی نیز به مالک اجازه تخلیه خودسرانه نمیدهد. مالک باید مطابق قرارداد و قانون به مرجع صالح مراجعه کند.
دستور تخلیه ملک چگونه صادر میشود؟
پس از پایان مدت اجاره، مالک میتواند برای تخلیه اقدام کند.
قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶ برای قراردادهای مشمول خود، امکان تخلیه از طریق مرجع قضایی یا اجرای ثبت را پیشبینی کرده است. در اجاره دارای سند رسمی، تخلیه میتواند از طریق اجرای ثبت و در اجاره دارای سند عادی واجد شرایط، از طریق دستور مقام قضایی دنبال شود.
با توجه به اصلاحات سال ۱۴۰۳، ثبت قرارداد اجاره، تصریح مدت و مبالغ، تایید طرفین و شاهدان و دریافت کد رهگیری اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
دستور تخلیه با حکم تخلیه تفاوت دارد. دستور تخلیه معمولا در شرایطی صادر میشود که قرارداد شرایط قانونی لازم را داشته و مدت آن پایان یافته باشد. اما اگر درباره اصل قرارداد، مالکیت، تمدید، سرقفلی یا حقوق دیگر اختلاف جدی وجود داشته باشد، ممکن است رسیدگی قضایی کامل و صدور حکم لازم باشد.
آیا مستأجر میتواند ملک را به شخص دیگری اجاره دهد؟
براساس ماده ۴۷۴ قانون مدنی، مستأجر اصولا میتواند ملک را به دیگری اجاره دهد، مگر آنکه در قرارداد خلاف آن شرط شده باشد.
با این حال، در بیشتر قراردادهای مسکونی شرط میشود که مستأجر حق انتقال منافع یا اجاره دادن ملک به دیگری را ندارد.
اگر چنین شرطی در قرارداد وجود داشته باشد و مستأجر بدون رضایت مالک ملک را واگذار کند، مالک ممکن است براساس مفاد قرارداد حق فسخ یا پیگیری تخلیه داشته باشد.
به همین دلیل، موضوع «حق انتقال به غیر» باید به صورت روشن در قرارداد نوشته شود.
آیا فروش ملک باعث پایان قرارداد اجاره میشود؟
فروش خانه یا انتقال مالکیت آن لزوما قرارداد اجاره را از بین نمیبرد.
براساس ماده ۴۹۸ قانون مدنی، اگر ملک اجارهای به شخص دیگری منتقل شود، قرارداد اجاره باقی میماند، مگر آنکه مالک در قرارداد برای انتقال ملک حق فسخ قرار داده باشد.
بنابراین خریدار جدید معمولا جایگزین مالک قبلی میشود و باید تا پایان مدت اجاره، حقوق مستأجر را رعایت کند.
در چنین معاملاتی باید مشخص شود مسئول بازگرداندن ودیعه چه کسی است. انتقال مبلغ ودیعه از مالک قبلی به مالک جدید باید در قرارداد فروش و صورتجلسهای مستقل ثبت شود تا مستأجر میان دو مالک سرگردان نشود، چون ظاهرا پول ودیعه گاهی در لحظه فروش ملک خاصیت نامرئیشدن پیدا میکند.
شرایط فسخ قرارداد اجاره توسط مستأجر
مستأجر نیز در برخی شرایط ممکن است حق فسخ داشته باشد، از جمله:
تحویل ندادن ملک
غیرقابل استفاده بودن ملک
وجود عیب مهم و پنهان
رفع نشدن عیبی که استفاده را مختل کرده است
نقض تعهد اساسی مالک
وجود شرط فسخ در قرارداد
توافق دو طرف بر خاتمه اجاره
مستأجر نمیتواند صرفا به دلیل تغییر محل کار، مشکلات مالی یا پیدا کردن خانه بهتر، قرارداد را یکطرفه فسخ کند؛ مگر آنکه چنین حقی در قرارداد پیشبینی شده باشد یا مالک موافقت کند.
به همین دلیل بهتر است در قرارداد درباره فسخ زودتر از موعد، مدت اطلاع قبلی، خسارت فسخ و نحوه معرفی مستأجر جایگزین تصمیمگیری شود.
آیا مالک میتواند اجارهبها را در میانه قرارداد افزایش دهد؟
در طول مدت قرارداد، مالک اصولا نمیتواند مبلغ اجاره را به صورت یکطرفه افزایش دهد.
مبلغ اجاره برای مدت تعیینشده در قرارداد معتبر است و تغییر آن نیازمند توافق دو طرف است. مالک میتواند هنگام تمدید قرارداد مبلغ جدیدی پیشنهاد کند، اما در میانه قرارداد حق تحمیل مبلغ جدید را ندارد؛ مگر آنکه سازوکار مشخصی برای تعدیل اجاره در قرارداد نوشته شده باشد.
مقررات مربوط به سقف افزایش اجارهبها ممکن است براساس قوانین و مصوبات جاری تغییر کند. بنابراین هنگام تمدید باید آخرین مقررات مربوط به محل وقوع ملک بررسی شود.
نکات مهم برای حفظ حقوق مالک
مالک برای کاهش خطر اختلاف بهتر است:
مالکیت و اختیار قانونی خود را ثابت کند.
قرارداد را در سامانه قانونی ثبت کند.
کد رهگیری بگیرد.
مبلغ اجاره و ودیعه را دقیق بنویسد.
شرایط فسخ را مشخص کند.
کاربری ملک را تعیین کند.
وضعیت تجهیزات را صورتجلسه کند.
انتقال به غیر را تعیین تکلیف کند.
پرداختها را از طریق حساب بانکی دریافت کند.
برای ورود یا بازدید از ملک با مستأجر هماهنگ کند.
از اقدام خودسرانه برای تخلیه خودداری کند.
نکات مهم برای حفظ حقوق مستأجر
مستأجر نیز پیش از امضای قرارداد باید:
سند یا مدرک مالکیت را مشاهده کند.
هویت مالک یا وکیل او را بررسی کند.
از اختیار قانونی اجارهدهنده مطمئن شود.
قرارداد را با کد رهگیری ثبت کند.
وضعیت بدهی قبوض را بررسی کند.
عیوب ملک را در صورتجلسه بنویسد.
از تجهیزات و بخشهای مختلف عکس بگیرد.
مبلغ ودیعه را فقط به حساب مشخصشده پرداخت کند.
برای پرداخت نقدی رسید دریافت کند.
شرایط تعمیرات و فسخ را دقیق بخواند.
بدون اجازه کتبی تغییر اساسی در ملک ایجاد نکند.
مشاوران دیار ملکان توصیه میکنند هیچیک از طرفین به وعدههای شفاهی درباره تعمیرات، تخفیف اجاره، بازگشت ودیعه یا امکان فسخ اکتفا نکنند. هر توافق مهمی باید در متن قرارداد یا الحاقیه رسمی نوشته شود.
سوالات متداول درباره حقوق مستأجر و مالک در قوانین ایران
آیا مالک میتواند بدون اجازه وارد خانه اجارهای شود؟
خیر. در مدت اجاره، ملک در تصرف قانونی مستأجر است و ورود مالک باید با رضایت و هماهنگی مستأجر یا براساس مجوز قانونی انجام شود.
آیا مالک میتواند به دلیل نپرداختن اجاره، آب و برق را قطع کند؟
مالک باید از مسیر قانونی برای مطالبه اجاره یا تخلیه اقدام کند. قطع خدمات یا ایجاد مزاحمت میتواند برای او مسئولیت ایجاد کند.
آیا مستأجر میتواند ودیعه را به جای اجاره ماههای آخر حساب کند؟
فقط در صورت توافق با مالک. مستأجر نمیتواند به صورت یکطرفه اعلام کند که اجاره از محل ودیعه کسر شود.
چه کسی هزینه تعمیر پکیج را میدهد؟
اگر خرابی ناشی از فرسودگی یا ایراد اساسی باشد، معمولا مالک مسئول است. اگر خرابی ناشی از استفاده نادرست مستأجر باشد، هزینه ممکن است بر عهده مستأجر قرار گیرد.
آیا مالک میتواند تمام ودیعه را بابت خسارت نگه دارد؟
خیر. مالک باید خسارت یا بدهی را اثبات کند و نمیتواند بدون مبنای قانونی، تمام ودیعه را نگه دارد.
اگر مالک ودیعه را پس ندهد چه باید کرد؟
مستأجر میتواند آمادگی خود برای تخلیه و تحویل ملک را به شکل قابل اثبات اعلام کرده و برای مطالبه ودیعه از مرجع قانونی اقدام کند. بهتر است تحویل کلید نیز بدون دریافت رسید و تعیین تکلیف ودیعه انجام نشود.
آیا با فوت مالک، قرارداد اجاره باطل میشود؟
اصولا خیر. ماده ۴۹۷ قانون مدنی بیان میکند که اجاره با فوت مالک یا مستأجر از بین نمیرود، مگر در شرایط خاصی که قانون ذکر کرده است.
آیا مستأجر مسئول فرسودگی طبیعی ملک است؟
معمولا خیر. مستأجر مسئول خسارتی است که بر اثر تعدی، تفریط یا استفاده نادرست ایجاد کرده باشد، نه فرسودگی متعارف ناشی از گذشت زمان.
آیا قرارداد اجاره دستی اعتبار دارد؟
قرارداد عادی ممکن است میان طرفین دارای آثار حقوقی باشد، اما طبق اصلاحات سال ۱۴۰۳، قرارداد اجاره باید در سامانههای مربوط ثبت شود و پس از تایید طرفین و دو شاهد، کد رهگیری دریافت کند. ثبت قانونی قرارداد، اثبات حقوق و استفاده از فرآیندهای سریعتر تخلیه را آسانتر میکند.
جمعبندی
شناخت حقوق مستأجر و مالک در قوانین ایران برای هر دو طرف ضروری است. مالک حق دارد اجارهبها را در موعد مقرر دریافت کند، از ملک خود در برابر خسارت محافظت کند و پس از پایان مدت قرارداد، تخلیه آن را بخواهد. در مقابل، مستأجر حق دارد ملک قابل استفاده تحویل بگیرد، در مدت قرارداد از آرامش و امنیت تصرف برخوردار باشد، تعمیرات اساسی توسط مالک انجام شود و هنگام تخلیه، ودیعه خود را پس بگیرد.
مهمترین راه جلوگیری از اختلاف، تنظیم قرارداد دقیق، ثبت قرارداد و دریافت کد رهگیری، مشخص کردن مسئولیت تعمیرات، ثبت وضعیت اولیه ملک و انجام پرداختهای قابل اثبات است.
هیچیک از طرفین نباید برای حل اختلاف به اقداماتی مانند تعویض قفل، قطع انشعابات، نگه داشتن غیرقانونی ودیعه یا خودداری بیدلیل از تحویل ملک متوسل شوند. مطالبه حق باید از مسیر قراردادی و قانونی انجام شود.
سایت دیار ملکان با انتشار مطالب آموزشی درباره خرید، فروش و اجاره ملک تلاش میکند مالکان، مستأجران و فعالان بازار مسکن را با نکات کاربردی معاملات ملکی آشنا کند. با این حال، در پروندههایی که شامل خسارت سنگین، اختلاف مالکیت، سرقفلی، قراردادهای قدیمی یا شروط پیچیده است، بررسی اسناد توسط وکیل یا کارشناس حقوقی ضروری خواهد بود.
این مقاله برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی متناسب با جزئیات هر پرونده نیست.
