شوک به سازندگان؛ آخرین الزامات انرژی و پایداری در ساختمانهای جدید
صنعت ساختمان در ایران و جهان وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن دیگر تنها سرعت ساخت و سودآوری کوتاهمدت ملاک نیست، بلکه انرژی، پایداری و بهرهوری بلندمدت به محور اصلی تصمیمگیریها تبدیل شدهاند.
ابلاغ و اجرای الزامات انرژی و پایداری در ساختمانهای جدید، بسیاری از سازندگان را با آنچه میتوان «شوک مقرراتی» نامید، مواجه کرده است. این تغییرات اگرچه هزینههای اولیه ساخت را افزایش میدهد، اما در بلندمدت میتواند منجر به کاهش مصرف انرژی، افزایش ارزش ملک و ارتقای کیفیت زندگی شود.
مجله دیارملکان در این مقاله به بررسی آخرین الزامات انرژی، قوانین جدید ساختوساز پایدار و تأثیر آنها بر سازندگان میپردازد.
افزایش مصرف انرژی در بخش ساختمان، یکی از چالشهای اصلی اقتصاد و محیطزیست است. طبق آمارها، ساختمانها سهم قابلتوجهی از مصرف انرژی و تولید گازهای گلخانهای را به خود اختصاص میدهند.
در پاسخ به این وضعیت، سیاستگذاران با اصلاح مقررات ملی ساختمان و تدوین آییننامههای جدید، سازندگان را ملزم به رعایت استانداردهای انرژی و پایداری کردهاند.
کاهش مصرف انرژی در زمان بهرهبرداری
کاهش هزینههای بلندمدت خانوارها
حفظ منابع طبیعی
افزایش تابآوری ساختمانها در برابر تغییرات اقلیمی
مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، محور اصلی قوانین مربوط به انرژی است. در نسخههای جدید این مبحث:
استفاده از عایقهای حرارتی استاندارد الزامی شده
پنجرههای دوجداره یا سهجداره توصیه و در برخی پروژهها الزام شدهاند
طراحی پوسته ساختمان باید بر اساس اقلیم منطقه انجام شود
این موارد مستقیماً بر هزینه و شیوه طراحی پروژههای ساختمانی تأثیر میگذارند.
یکی دیگر از الزامات مهم، استفاده از تجهیزات با راندمان بالا است:
سیستمهای گرمایش و سرمایش کممصرف
موتورخانههای هوشمند
روشنایی LED در فضاهای عمومی
عدم رعایت این موارد میتواند مانع صدور پایانکار شود.
در برخی پروژههای جدید، استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر مانند:
پنلهای خورشیدی
سیستمهای تأمین آب گرم خورشیدی
بهعنوان امتیاز مثبت یا حتی الزام در نظر گرفته شده است.
پایداری در ساختمان تنها به انرژی محدود نمیشود، بلکه شامل جنبههای زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی است.
قوانین جدید سازندگان را به استفاده از:
مصالح قابل بازیافت
مصالح با عمر مفید بالا
مواد کمکربن
تشویق میکند.
نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب، سیستمهای جمعآوری آب باران و استفاده مجدد از آب خاکستری، از جمله مواردی است که در پروژههای جدید مورد توجه قرار گرفته است.
اجرای این الزامات برای بسیاری از سازندگان چالشبرانگیز بوده است:
افزایش هزینه ساخت در کوتاهمدت
نیاز به دانش فنی جدید
تغییر در طراحی و اجرا
طولانیتر شدن فرآیند تأیید نقشهها
به همین دلیل، برخی فعالان بازار این تغییرات را «شوک به سازندگان» توصیف میکنند.
در کنار چالشها، رعایت استانداردهای انرژی و پایداری فرصتهای مهمی نیز ایجاد میکند:
افزایش ارزش نهایی ملک
جذابیت بیشتر برای خریداران
کاهش هزینههای نگهداری ساختمان
همراستایی با آینده بازار مسکن
به باور کارشناسان مجله دیارملکان، ساختمانهای پایدار در سالهای آینده مزیت رقابتی جدی خواهند داشت.
شهرداریها و سازمانهای مرتبط نقش کلیدی در اجرای این الزامات دارند:
کنترل نقشهها در مرحله صدور پروانه
نظارت بر اجرای استانداردها
شرط رعایت الزامات انرژی برای صدور پایانکار
عدم هماهنگی با این نهادها میتواند پروژه را با تأخیرهای پرهزینه مواجه کند.
برای سازگاری با الزامات جدید، سازندگان باید:
از مشاوران انرژی و پایداری استفاده کنند
از ابتدای طراحی، الزامات را لحاظ کنند
هزینهها را بهصورت بلندمدت تحلیل کنند
از فناوریهای نوین ساختمانی بهره ببرند
الزامات جدید انرژی و پایداری اگرچه در نگاه اول شوکی جدی به سازندگان وارد کردهاند، اما در واقع بخشی از تحول اجتنابناپذیر صنعت ساختمان هستند.
ساختمانهای آینده، هوشمندتر، کممصرفتر و پایدارتر خواهند بود و سازندگانی که زودتر با این روند همراه شوند، برندگان اصلی بازار خواهند بود.
مجله دیارملکان معتقد است آینده ساختوساز به پروژههایی تعلق دارد که امروز با نگاه پایدار طراحی و اجرا میشوند.